Me moeder kòn gien nâi zêgge. Ôk gien nein trauwes, of non, of no. Dus toe d’r òp ’n âivend òm alf elf drie Dûise jònges véjr de déjr stònne, net-an gien troane in d’rlûi ôge, sméjkend of ze bitte, bitte nàg ’n Zimmer véjr ze frei ad, za ze “joa”.

• Je kenne die kêindere toch niet òp strâit lêgge lâite?, za ze téjge ûis Griet, die was kòmme kêike wet of d’r lôs was.
• Joa moar, moe, wâir moete ze dan slâipe?, vroeg Griet bôs. Alle bêdde lêgge al vòl!
• We oale wel ’n poar matrasse van de vliering, dan gân wêi in ûis lêgge in dan kenne zullie òp mêin bêd mit ’n matras òp de vloer d’rnâist. ’t Is moar véjr twâi nàchies, moandeg gâne ze wéjr weg.

Zàchies vlôekend (erg zàchies want vlôeke mòcht niet van ûis moeder) ginge Griet en ik ’n poar auwe matrasse van de vliering of oale.

Oarene dâne inkelt garnpelle, wêi adde ôk nàg slâipers. Met dat de winter véjrbêi was, téjge Poase, kwam er ’n briefie an ’t raam: Zimmer frei. Je möste éjvegoed wet, as wéjduwe mit zéjve kêindere in de groei. Die Zimmer bléjve trauwes nooit làng frei. Of ze-n ’t rôeke. In meskien gavve ze-n ’t ôk wel an mekoar déjr in Dûislând en Limburg en Frànkrêik: “Gân je nâir Vòlledam? Ô, dan moet je bêi mevrauw Tol in die-en-die strâit wéjze, dâir ken je ’t best terecht. Iedere âivend skône lakes òp bêd in ’s òches flippe mit beste butter in drie soorte jam in drie soorte kâis in am in nàg wet, wet ovve ze ‘mûisies’ noeme.” Véjral bûitelândse kêindere wazze gek òp mûisies, want dat adde ze bêi zullie niet. Jâire loater ê we nàg wel eres ûitréjkend wet of er nau âigelijk ôeverbléjf, nâi oftrek van alle kâis in am in krentebrôd. Àchterof mòcht ze blêid wéjze dat ze d’r niet nàg òp toelaat ad, òp al die slâipers. Me moeder dân niet an bôekauwe.

De drie jònge Dûisers adde slâipe as rôsies in wazze bêitêis òp stap gân nâir ’t Màrker bôtje. Téjge elve wazze ze veròmkòmme in we oefde niet te vrâige wâir of ze die âivend zéjte adde. De bierlucht kwam al déjr de brievebus waaid toe de jònges nàg òp de Julianaweg liepe. In oars was ’t wel te ore an ’t làche in zinge.

Gànk slâipe gân jelûi, za me moeder nàg mit ‘r vinger òp d’r lippe.

Sicher, Frau Toll. Wir hatten einen tollen Tag, aber jetzt werden wir ruhig sein.

Moar dat ruhig viel nàgal téjge. ’t Âirste kwartier docht ze dat ’t vanzelf wel ôever gân zau, moar toe ze nâi ’n alf uur nàg stéjds lûid an ’t proate in làche wazze, wier ’t ’r toch te gortig. Òp zolder lòg nàg ’n Brabants gezin mit klane kêindere in òp de vliering lògge ûis drie broers die de oare òchend vroeg nâir skôl of an ’t werk möste. Nau wazze die broers van ûis gien klane jònges. In ’t okkie stònne alle skoene in lâirze van ze nâist mekoar: mâit 50, mâit 48, mâit 46.

Me moeder klopte an bêi de Dûise droktemakers, dân de déjr òp ’n kier in winkte dat ze kòmme möste. Ze kòn gien woord Dûits, moar ze wéjs ien véjr ien òp de klosse van skoene in wéjs toen òmôg.

Mijn zonen, za ze in ’t Néjderlâns, in ze ield ’r ând òp ’n ôgte van twâi mâiter twintig. In dâiràchteran ’t internàtionoale ‘slâipe’-geboar.

De drie Dûisers kéjke nâir de skoene, kéjke òmôg de trap òp, ze kéjke nâir me moeder in toe nâir mekoar. De déjr ging dicht in we adde ’n éjmels rustig nàchie.

Sijmen Tol

ûit: Bedakkertje, Herfst 2024