“Hou het zeil goed dicht, jongens. Niemand mag jullie zien onderweg!”

As je dut nau ore, zau je dinke an minsesmòkkel, moar ’t was mâister Van Loon die dut za, Jan van Loon, mâister van de vêifde klas òp de skôl van mâister Doede. In de jònges téjge wie die ‘t ad, zatte òp ’t jòngeskoor van mâister Beumer. Zéjmer 1963, véjr ‘t âirst ’n wéjk mit ’t âile koor nâir Valkenburg.

Die gedàchte an minsesmòkkel is trauwes âilegoar zò gek nàg niet, want wette we dâne was strafboar, toe ôk al. ’n Stik of dàrtig jònges, zòn tien tot twoalf jâir aud, mit ze alle in de loadbàk van ’n véjwage. Inkelt ’n poar luchtrôsterjes bôeve-in. Òp baankies in stoeltjes, moar vedder gienien vörm van bevaliging. Léjvesgevoarlijk en dus in 1963 ôk al stràng verbôede. Moar wel goedkôp. Ik wéjt niet mâir van wie die véjwage was, moar de chauffeur zel ‘t wel véjr niks dân ê, of ôgûit véjr ’n poar gulde.

’n Wéjk mit ze alle in ’n klôster bêi Valkenburg in Zûid-Limburg. In die têid was dat best ’n verre vekantie. Iedere dàg zinge, moar ôk d’ròpûit. Ôender ’t wakend ôg van Beumer en Van Loon de bòsse in. In dan kòm je netuurlijk van alles téjge. Bevéjrbéjld spannende béjkies mit glaselder woater die zômoar van bôeve of anstrôme kwamme. Dat léjk wel ’n aventuur ûit ’n jòngesbôek, dus wêi metien drinke van dat kauwe woater. Van Loon wist niet oe gànk ie ûis dâir vedoan oale möst: “Je weet nooit of dit water schoon is, misschien staan er daarboven wel huizen die hun wc in deze beek lozen!”

Je adde in die têid òp Vòlledam ôk nàg zòkke ûize, zòas van me ôtje in bap, zôender anslûiting òp ’t riool. Àchterof zel er wel niks mis wéjst ê mit dat béjkie, want er is er gienien ziek wòrre die wéjk. Teminste, niet van dat woater.

Véjr mêin was dat wéjkie extra spannend. Dat klôster was namelijk ôk ’n simmenoarie. De priesterstudente adde netuurlijk vekantie, dus wêi sliepe mit ze alle òp de grôte slâipzoal in éjte dâne we an lànge tafels wâir oars die studente zatte. ’n Moand loater zau ik zelf òp studie gân, òp ’t simmenoarie in Oorn, dus nau kòn ik alvàst zien oe of dat wòrre zau. En dat viel me niet méj. Zòn slâipzoal was ’n erg drokke bedoening, moar dat ging éjvegoed nàg wel. Mâir moeite ad ik in die éjtzoal.

Wette we precies òp ûis bördje kràgge wéjt ik niet mâir, moar lekker was ’t niet. Teminste, ’t middegéjte. Allefgoare âirappele, àrd vlaas, in die groentes léjke ôk nerges nâi. Gelukkig kònne we ’s òches in ’s âives genòg brôd éjte, mit kâis in gekléjrde mûisies, want oars was ik toch ernstig vermagerd veròmkòmme. Ik ad toe nàg de stille ôp dat ’t in Oorn wel béjter wéjze zau. Niet dus. We adde dâir netuurlijk ôk allegoar ònger as laauwe, moar éjvegoed zatte we ’s middes vaak mit lànge tânde dat vieze éjte weg te werke.

Meskien adde Beumer in Van Loon dâir al réjkening méj auwe, want of in toe dâne ze ûis tràktéjre òp ’n êisie of ’n flessie. In lekker éjte of niet: zinge dâne we wel in de Limburgse poaters vôende ’t pràchtig.

Sijmen Tol

Ûit: Bedakkertje, herfst 2025